Vitaminler, yağda eriyenler ve suda eriyenler şeklinde ikiye ayrılır:

Yağda eriyenler (yağda erimemişlerse bağırsakta emilmezler)
A vitamini
D vitamini
E vitamini
K vitamini

Suda eriyenler
B vitaminleri
B1 (tiyamin)
B2 (riboflavin)
B3 (niasin)
B5 (pantotenikasit)
B6 (piridoksin)
B12 (siyanokobolamin)
Biyotin
Kolin
Folikasit
İnositol
Paraaminobenzoik asit
C vitamini

Yağda eriyen vitaminler

A Vitamini (yağlı yiyeceklerle alınması şart)
Diğer adıyla görme vitamini; embriyonun gelişmesi ve büyüme için gerekli hücrelerin çoğalmasını sağlar. Bronş, ağız, yemek borusu, mide, bağırsak ve vajina iç derisini (mokoza) korur. Aknelerin oluşmasını engeller. Aynı zamanda antioksidan olduğundan kanseri önlemede rol oynar.

Kaynakları
Balık, et, karaciğer, yumurta, süt ve peynir.

Günlük ihtiyaç 1 mgr.

Aşırısı
Yağda eriyen idrarla atılmaz. Karaciğerde nötralize edilir. Uzun zaman yüksek dozda alınırsa, iştahsızlık, deri kuruması, saç dökülmesi, kemik ağrıları olabilir.

D Vitamini
Ön maddesi deri altında bulunur. Güneş ışınlarının etkisiyle D vitaminine dönüşür. Bu vitamin, kalsiyum ve fosforun bağırsakta emilimi ve vücutta kullanımı için gereklidir. Kuvvetli kemik ve dişler, bu vitaminin kalsiyumu buralara yerleştirmesiyle olur.

Kaynakları
Karaciğer, balık, yumurta, tereyağı, peynir, mantar.

Günlük ihtiyaç 5 mgr.

Azlığı
Az kalsiyum ve fosfor alınmasına bağlı olarak kemiklerde yumuşama görülür.

Aşırısı
Bulantı ve kusma yapar. Böbreklere zarar verir.

Çocuklar için önemli
Çocukların güneşin dik gelmediği saatlerde açık havada gezdirilmesi durumunda, deri altındaki ön madde D vitaminine dönüşür.

Aspirin

Kanı sulandırıp akışkanlığını artırmak için alıyor. Kanın pıhtılaşmasını önlüyor.

• Serbest radikallerin hücre zarındaki yağı oksitlenmesine ve böylece kanser oluşumuna engel olur.

• Kötü huylu (LDL) kolesterolün serbest radikaller vasıtasıyla oksitlenip damar çeperine çökerek sertliği (ateroskleroz) yapmasını engeller. Böylece yüksek tansiyon, kalp krizi, felç gibi hastalıklar önlenmiş olur.

• Bağışıklık ve savunma sistemini güçlendirir.

Azlığı
Yüksek tansiyon, kalp krizi, felç gibi hastalıkların erken yaşta gelişmesine neden olur.

Kaynakları
Sızma yöntemiyle üretilmiş sıvı yağlarda ve bu yağların elde edildiği yiyecek maddelerinde bulunuyor.

100 gr. keten tohumunda 57 mgr.
100 gr. fındıkta 26 mgr.
100 gr. bademde 25 mgr.
100 gr. ayçiçeği yağında 50 mgr.
100 gr. mısır yağında 31 mgr.
100 gr. zeytinyağında 13 mgr. E vitamini bulunuyor.

Günlük ihtiyaç 15 mgr. civarındadır.

K Vitamini
Kanın pıhtılaşmasında görev alır. Minarellerin kemiklere yerleşmesi ve kemik tamiri için gereklidir.

Kaynakları
Lahana, ıspanak, brokoli, brüksel lahanası, karnabahar, tam tahıl ürünleri, peynir, et karaciğer, bitkisel yağlar.

Günlük ihtiyaç 80 mikrogram.

Azlığı
Özellikle çocuk ve yaşlılarda görülebilir. Kanamalara neden olabilir. Dişlerin fırçalanması esnasında uzun süren kanamalar dikkati çeker. Bunun için çocuklara ve yaşlılara dışarıdan K vitamini takviyesi yapılmalı.

Suda eriyen vitaminler

B1 Vitamini (tiyamin)
Sinir ve kaslar için gerekli olan karbonhidratların sağlanması ve metabolize edilmesi için gereklidir. Kan dolaşımı ve beyin fonksiyonlarına yardımcı olur.

Kaynakları
Tahıl ürünleri ve kabuklu pirinç, ayçiçeği çekirdeği, yağsız et, balık ve bezelye.

Azlığı
Nadir olmakla beraber azlığı durumunda yorgunluk, iştahsızlık, konsantrasyon bozukluğu, el ve ayaklarda hissizlikle beraber, felç durumu ve ölüme de neden olabilen beriberi hastalığı görülür.

Aşırısı
İdrarla atıldığı için yan etkisi tespit edilmemiş.

B2 Vitamini (riboflavin)
Cilt, saç ve tırnakların oksijen kullanımı için gereklidir. Katarakt tedavisinde faydalıdır.

Kaynakları
Et, balık, kuruyemişler, karaciğer ve tahıllar ürünleri.

Günlük ihtiyaç 1,5-2 mikrogram.

Azlığı
Alkolik yaşlılarda bu vitamin azlığı nedeniyle deri lezyonları, yorgunluk ve konsantrasyon bozukluğu görülür. Fazlası idrarla atılır.

B3 vitamini (niasin)
Sağlıklı bir beyin ve güzel bir cilt için gerekli bir vitamin. Metobolizmanın tüm safhalarında yer alır. Derin nemi ve mide, safra kesesi sıvılarının salgılanması için gerekli.

Kaynakları
Et, balık, kuruyemişler, karaciğer, tahıllar.

Günlük ihtiyaç 15 mgr.

Azlığı
Ağız ve bağırsak derisinde değişiklikler, baş ağrısı, baş dönmesi ve uykusuzluk.

B5 Vitamini (pantotenikasit)

Deri için ve saçların uzaması için gerekli vitamindir. Metabolizmanın tümüne iştirak eder. Yağ, karbonhidrat ve protein parçalanmasında rol alır. Kolesterol sentezinde yardımcı olur. Özellikle başta kortizon olmak üzere, böbrek üstü bezi hormonlarının üretimine yardımcı olur.

Kaynakları

Et, tavuk, balık, baklagiller, tam tahıl ürünleri, süt ve süt ürünleri.

Günlük ihtiyaç 6 mgr.

Azlığı
Doğada bol olduğu için çok nadir görülür

C vitamini: Vitaminlerin en dayanıksızıdır ve çok çabuk okside olur. Kan damarlarının kuvvetlenmesinde, vücudun enfeksiyon ve bakteri toksinlerinden korunmasında ve bazı vitaminlerin vücutta kullanılmasında görev alır. Yetersizliğinde diş eti hastalıkları , enfeksiyonlara direncin azalması, yorgunluk ve iştahsızlık ile belirlenen skorbüt hastalığı görülür. C vitamini kaynakları, sebze ve meyvelerdir. En çok maydanoz, kivi, biberiye, asma yaprağı, çilek, ıspanak ve mandalinada bulunur. Dayanıksız bir vitamin olduğu için, pişirme ile C vitamininde oldukça büyük kayıplar oluşur. Günlük gereksinimi 30 mg . kadardır. Enfeksiyon, yanık ve ameliyatlarda, gebe ve emziklilerde gereksinim artar.

D vitamini: Vücut dokularındaki D vitamini ön maddesinin (7 dehidro kolesterol) güneş ışınları yardımıyla D vitaminine dönüşmesi ile oluşur. Balık yağı dışındaki yiyeceklerde hemen hemen hiç bulunmaz. Eksikliğinde kemik ve kas hastalıkları görülür. D vitamini kaynağı güneş ışınlarıdır ve vücudun yeteri kadar güneş görmesiyle D vitamini ihtiyacı karşılanabilir. Günlük D vitamini ihtiyacı yetişkinler için 100 ünitedir.

E vitamini: Kuvvetli bir antioksidandır. Yeşil yapraklı bitkiler, yağlı tohumlar, tahıl taneleri ve baklagiller en zengin kaynaklarıdır. İnsanlarda eksikliğine pek rastlanmaz. Doğal yiyeceklerden oluşan diyette yeterince E vitamini vardır.

K vitamini: Kanın pıhtılaşması için önemli olan protrombinin yapımında görevlidir. Hayvansal ve bitkisel yiyeceklerin çoğunda bulunur. En zengin olanları, ıspanak, yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller ve balıklardır. İnsanlarda yetersizliğine pek rastlanmaz, fakat aşırı kanamalarda, doğumda, yaralanmalarda ve barsak florası bozukluklarında gereksinimi artar.

Suda eriyen vitaminler Suda eriyen vitaminler idrarla atıldığından, vücutta birikim yapmazlar.

B grubu vitaminleri: B1 vitamini (Tiamin), B2 vitamini (Riboflavin), Niasin, B6 vitamini, folik asit, B12 vitamini.

B grubu vitaminleri vücutta özellikle sinir sisteminin düzenli çalışmasında etkilidirler. Bunun dışında sindirim sisteminde, karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında da önemli görevleri vardır. Karaciğer, et, süt , yumurta gibi hayvansal kaynaklarla, yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller B grubu vitaminlerinin kaynaklarıdır. B grubu vitaminlerinin yetersizliğinde, sinir ve sindirim sistemi bozuklukları, anemi ve deride yaralar görülür.

B1 vitamini (Tiamin) Sinir ve sindirim sisteminde çok önemli rol oynayan bir vitamindir. Günlük gereksinimi 0.4 mg. dır, bu miktar alkol tüketiminde, enfeksiyon hastalıklarında, gebelik ve emziklilik durumlarında artar. Tiaminin en önemli kaynakları bitkilerin tohumları yani buğday, pirinç, makarna, bulgur, ekmek gibi tahıl ürünleridir. Yetersizliğinde sinir ve sindirim sitemi bozuklukları görülür. İleri seviye yetersizliğinde ise sinir sisteminin çökmesi, eklemlerin şişmesi ve ağrıması ile kendini gösteren beriberi hastalığı ortaya çıkar.

B2 vitamini (Riboflavin) Riboflavin vücutta, protein, yağ ve karbonhidrat metabolizmasında yardımcı enzim görevi yapar. Yetersizliğinde deride, dudaklarda, burun ve göz kenarlarında yaralar meydana gelir. Görme bozukluğu ve sinir sistemi rahatsızlıkları görülür. Günlük gereksinimi 0.6-0.8 mg. kadardır. En zengin kaynakları et, yumurta, süt gibi hayvansal protein kaynağı yiyecekler, yeşil yapraklı sebzeler ve kurubaklagillerdir. Yetersizliğinde deride yaralar görülür.

Niasin Niasin, sinir sisteminde, yağ, protein ve karbonhidrat metabolizmasında etkilidir. Günlük gereksinimi yetişkinler için 6.66 mg.dır. metabolizmanın hızlandığı durumlarda bu miktar artmaktadır. Karaciğer, böbrek, tavuk eti, yumurta gibi hayvansal yiyeceklerde niasin çok miktarda bulunur. Bunun dışında mayada da niasin önemli miktarda bulunmaktadır. Yetersizliğinde sinir ve sindirim sistemi bozuklukları ve deride yaralar görülür. Niasin damar genişletici olarak, migren, ödem gibi hastalıkların tedavisinde de kullanılır.

B6 vitamini B6 vitamini merkezi sinir sisteminin çalışmasında ve bağışıklık sisteminde önemli rol oynar. Günlük gereksinimi yetişkinlerde 1.25-1.67 mg. arasında değişir. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda, gebelikte, menapozda ve proteinden zengin diyetle beslenen kişilerde gereksinim miktarı artar. Yetersizliğinde sinir sitemi bozuklukları ve anemi görülür. En önemli kaynakları, süt, et, karaciğer, böbrek, pirinç ve ekmektir.

Folik asit Folik asit, kan hücrelerinin yapımı, çoğalması ve bağışıklık sisteminde antikorların oluşumu için gereklidir. Yetersizliğinde anemi görülmektedir. Günlük gereksinimi yetişkinlerde 50 mikrogramdır. Çocuklarla, gebe ve emzikli kadınlarda bu miktar 100-500 mikrograma kadar çıkmaktadır. Folik asitin önemli kaynakları, karaciğer, kuru fasulye, ıspanak, mercimek, buğday tanesi ve ekmektir.

B12 vitamini B12 vitamini sinir sisteminde ve kan hücrelerinin oluşumunda etkilidir. Yetersizliğinde pernisiyöz anemi ve sinir sistemi bozuklukları görülür. Bazı kişilerde genetik olarak midede B12 vitamininin emilimini sağlayan bazı enzimlerin eksikliğinden kaynaklanan B12 vitamini yetersizliği görülür. Çünkü bu kişilerde vitamin dışarıdan yiyeceklerle alınsa bile emilemediği için vücutta kullanılamaz. Günlük gereksinimi kilo başına 0.06 mikrogramdır. En önemli kaynakları, karaciğer, böbrek, yürek ve ettir.

V İ T A M İ N L E R

A vitamini: A vitamini En çok karaciğer, süt, süt yağı ve yumurta sarısında, yeşil ve sarı yapraklı sebzelerde (havuç, domates, ıspanak) ve meyvelerde (kayısı, portakal) bulunur. Margarinlere tereyağındaki miktarlar kadar A vitamini eklenmesi gıda maddeleri tüzüğünce zorunludur. Az ışıkta görmeye yardımcıdır ve epitel dokunun yenilenmesinde gereklidir. A vitamininin kansere karşı koruyucu olduğu ileri sürülmektedir. Yetersizliğinde, gece körlüğü, sindirim sisteminde bozukluklar ve kemiklerle dişlerin sertleşmesinde problemler görülür. A vitamini günlük gereksinimi yetişkinlerde 1500 mcg. (1500 mcg.= 5000 IU- Internasyonel unite)dir.

C vitamini: Vitaminlerin en dayanıksızıdır ve çok çabuk okside olur. Kan damarlarının kuvvetlenmesinde, vücudun enfeksiyon ve bakteri toksinlerinden korunmasında ve bazı vitaminlerin vücutta kullanılmasında görev alır. Yetersizliğinde diş eti hastalıkları , enfeksiyonlara direncin azalması, yorgunluk ve iştahsızlık ile belirlenen skorbüt hastalığı görülür. C vitamini kaynakları, sebze ve meyvelerdir. En çok maydanoz, kivi, biberiye, asma yaprağı, çilek, ıspanak ve mandalinada bulunur. Dayanıksız bir vitamin olduğu için, pişirme ile C vitamininde oldukça büyük kayıplar oluşur. Günlük gereksinimi 30 mg . kadardır. Enfeksiyon, yanık ve ameliyatlarda, gebe ve emziklilerde gereksinim artar.

D vitamini: Vücut dokularındaki D vitamini ön maddesinin (7 dehidro kolesterol) güneş ışınları yardımıyla D vitaminine dönüşmesi ile oluşur. Balık yağı dışındaki yiyeceklerde hemen hemen hiç bulunmaz. Eksikliğinde kemik ve kas hastalıkları görülür. D vitamini kaynağı güneş ışınlarıdır ve vücudun yeteri kadar güneş görmesiyle D vitamini ihtiyacı karşılanabilir. Günlük D vitamini ihtiyacı yetişkinler için 100 ünitedir.

E vitamini: Kuvvetli bir antioksidandır. Yeşil yapraklı bitkiler, yağlı tohumlar, tahıl taneleri ve baklagiller en zengin kaynaklarıdır. İnsanlarda eksikliğine pek rastlanmaz. Doğal yiyeceklerden oluşan diyette yeterince E vitamini vardır.

K vitamini: Kanın pıhtılaşması için önemli olan protrombinin yapımında görevlidir. Hayvansal ve bitkisel yiyeceklerin çoğunda bulunur. En zengin olanları, ıspanak, yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller ve balıklardır. İnsanlarda yetersizliğine pek rastlanmaz, fakat aşırı kanamalarda, doğumda, yaralanmalarda ve barsak florası bozukluklarında gereksinimi artar.

Suda eriyen vitaminler Suda eriyen vitaminler idrarla atıldığından, vücutta birikim yapmazlar.

B grubu vitaminleri: B1 vitamini (Tiamin), B2 vitamini (Riboflavin), Niasin, B6 vitamini, folik asit, B12 vitamini.

B grubu vitaminleri vücutta özellikle sinir sisteminin düzenli çalışmasında etkilidirler. Bunun dışında sindirim sisteminde, karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında da önemli görevleri vardır. Karaciğer, et, süt , yumurta gibi hayvansal kaynaklarla, yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagiller B grubu vitaminlerinin kaynaklarıdır. B grubu vitaminlerinin yetersizliğinde, sinir ve sindirim sistemi bozuklukları, anemi ve deride yaralar görülür.

B1 vitamini (Tiamin) Sinir ve sindirim sisteminde çok önemli rol oynayan bir vitamindir. Günlük gereksinimi 0.4 mg. dır, bu miktar alkol tüketiminde, enfeksiyon hastalıklarında, gebelik ve emziklilik durumlarında artar. Tiaminin en önemli kaynakları bitkilerin tohumları yani buğday, pirinç, makarna, bulgur, ekmek gibi tahıl ürünleridir. Yetersizliğinde sinir ve sindirim sitemi bozuklukları görülür. İleri seviye yetersizliğinde ise sinir sisteminin çökmesi, eklemlerin şişmesi ve ağrıması ile kendini gösteren beriberi hastalığı ortaya çıkar.

B2 vitamini (Riboflavin) Riboflavin vücutta, protein, yağ ve karbonhidrat metabolizmasında yardımcı enzim görevi yapar. Yetersizliğinde deride, dudaklarda, burun ve göz kenarlarında yaralar meydana gelir. Görme bozukluğu ve sinir sistemi rahatsızlıkları görülür. Günlük gereksinimi 0.6-0.8 mg. kadardır. En zengin kaynakları et, yumurta, süt gibi hayvansal protein kaynağı yiyecekler, yeşil yapraklı sebzeler ve kurubaklagillerdir. Yetersizliğinde deride yaralar görülür.

Niasin Niasin, sinir sisteminde, yağ, protein ve karbonhidrat metabolizmasında etkilidir. Günlük gereksinimi yetişkinler için 6.66 mg.dır. metabolizmanın hızlandığı durumlarda bu miktar artmaktadır. Karaciğer, böbrek, tavuk eti, yumurta gibi hayvansal yiyeceklerde niasin çok miktarda bulunur. Bunun dışında mayada da niasin önemli miktarda bulunmaktadır. Yetersizliğinde sinir ve sindirim sistemi bozuklukları ve deride yaralar görülür. Niasin damar genişletici olarak, migren, ödem gibi hastalıkların tedavisinde de kullanılır.

B6 vitamini B6 vitamini merkezi sinir sisteminin çalışmasında ve bağışıklık sisteminde önemli rol oynar. Günlük gereksinimi yetişkinlerde 1.25-1.67 mg. arasında değişir. Doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda, gebelikte, menapozda ve proteinden zengin diyetle beslenen kişilerde gereksinim miktarı artar. Yetersizliğinde sinir sitemi bozuklukları ve anemi görülür. En önemli kaynakları, süt, et, karaciğer, böbrek, pirinç ve ekmektir.

Folik asit Folik asit, kan hücrelerinin yapımı, çoğalması ve bağışıklık sisteminde antikorların oluşumu için gereklidir. Yetersizliğinde anemi görülmektedir. Günlük gereksinimi yetişkinlerde 50 mikrogramdır. Çocuklarla, gebe ve emzikli kadınlarda bu miktar 100-500 mikrograma kadar çıkmaktadır. Folik asitin önemli kaynakları, karaciğer, kuru fasulye, ıspanak, mercimek, buğday tanesi ve ekmektir.

B12 vitamini B12 vitamini sinir sisteminde ve kan hücrelerinin oluşumunda etkilidir. Yetersizliğinde pernisiyöz anemi ve sinir sistemi bozuklukları görülür. Bazı kişilerde genetik olarak midede B12 vitamininin emilimini sağlayan bazı enzimlerin eksikliğinden kaynaklanan B12 vitamini yetersizliği görülür. Çünkü bu kişilerde vitamin dışarıdan yiyeceklerle alınsa bile emilemediği için vücutta kullanılamaz. Günlük gereksinimi kilo başına 0.06 mikrogramdır. En önemli kaynakları, karaciğer, böbrek, yürek ve ettir.

Balık yağı dışında yiyeceklerde çok az bulunur. Suda erimez, ısıya ve oksidasyona dayanılıklıdır. Vücuttaki görevi, kalsiyum metobilizması, kalsiyum (Ca) taşınması ile ilgilidir. D vitamini eksikliğinde iskelet sisteminde hastalıklar görülür. Bunlar raşitizm ve osteomalazidir.

Raşitizm :
Kemiklerin gelişme ve büyüme dönemlerinde gözlenir. Kemiklere kalsiyum çökmemesi olmaması, kalsiyum azalma sonucu, kemikler yumuşar, kemik uçları genişler (büyüme yerleri), dişler geç bozuk çıkar, fontanel geç kapanır. İlk süt dişlerinin çıkması genellikle anne karnındaki, kalsiyum ve D vitaminin eksikliği gibi sorunlardan dolayı olur.

Çoçukarın dışarı çıkartılması, sadece yüz, el, kol gibi vücut yüzeylerinin güneş görmesi D vitaminin sentezi için yeterlidir. Güneşin etki edebilmesi için hava kirlilği ve cam gibi engellerin olmaması lazımdır. Kısaca pencere arkasından gelen güneşin pek etkisi yoktur.

Osteomalazi :
Yaşlılarda , kemik büyümesinin sonlanmasından sonra görülür. Raşitizmin erişkinlerde gelişen tipidir. Vücuttaki, kalsiyum fosfor oranı bozulur, kalsiyum azalır. Sık doğum yapanlarda ve dengesiz beslenenlerde çok görülür.

D vitamini ihtiyacı 0-3 yaş arasında artar. Yiyeceklerdende karşılanamadğı için de ek olarak D vitamini vermek gerekir.

D vitaminin günlük gereksinimi 0-6 yaş için 400 ünite, diğer yaşlar için 100 ünite, gebe ve emzikliler içinse 400 ünitedir. Fazla alınan D vitamini toksiktir.

Bu haber;

Sabah Gazetesi

11/ 01/2006  alınmıştır.

İnce bağırsaklardan yağ içinde safra tuzu yardımı ile emilirler. Karaciğerde oluşturulur ve depolanır. Kan pıhtılaşması için önemli olan protrombinin yapımında görevlidir. İnsanlarda pek eksikliğine rastlanmaz. Ancak yenidoğanın hemorajik hastalığının başlıca nedeni olduğu için, doğumdan sonra K vitaminin tüm bebeklere verilmesi gerekiyor.

Aşırı kanama, doğum, yaralanmalarda, bağırsak florası bozukluğunda, uzun süreli antibiyotik kullanımlarında,kronik ishallerde gereksinim artar.Yeni doğan bebeklerde bağırsak florası gelişmediği için ve kanda pıhtılaşma etmenleri yetersiz olduğu için bir seferlik K vitamini verilir.

İnsan ve gelişmiş bütün canlıların hücrelerinde C vitamini bulunur ve hücrenin çalışması için görev yapar. İnsan vücudu kendiliğinden C vitamini üretemez, bu nedenle dışarıdan yapılmış olarak almak zorundadır.

C vitamini görevlerinin çoğunu güçlü bir antioksidan olarak yerine getirir. Serbest radikaller, kanser ve kalp hastalığını içeren pek çok ciddi rahatsızlığın temeli olduğu düşünülen tahrip edici ve son derece reaktif moleküllerdir. C vitamininin canlılardaki önemli rolü, çok etkili bir serbest radikal nötralizörü olması özelliğinden kaynaklanır.

C Vitamininin Vücuttaki Fonksiyonları

C vitamininin vücutta birçok görevi vardır. Dokuları bir arada tutan bir protein çeşidi olan kollojenin sentezinde görev yapar. C vitamini kan damarlarının kuvvetli olmasında da önemli rol oynar. C vitamininin en önemli görevlerinden birisi de vücudu enfeksiyonlara ve bakteri toksinlerine karşı korumasıdır. Enfeksiyonlar vücuttaki C vitamini miktarını azaltır. Bu vitamin yeterli miktarda alındığında enfeksiyonlar önlenmekte ve C vitamini alımı arttırıldığında enfeksiyonlarda azalma görülmektedir. Kolesterol düzeyinin dengelenmesi için de C vitamininin yeterli miktarda alınması önemlidir.

Diğer besin öğelerinin vücutta kullanılmasında C vitamini oldukça etkindir. B vitaminlerinden riboflavinin, folik asitin, ayrıca A ve E vitaminlerinin vücutta daha iyi kullanılmasını sağlar. Bunların dışında demirin emilimi için de C vitamini gereklidir.

Kortizon, aspirin, insulin gibi ilaçlarla kurşun, civa, arsenik gibi ağır metallerin olumsuz etkilerini giderir. Vücudun savunma sistemini arttırıcı etkisi vardır. Bu etkisini nötrofil hücrelerini ve interferon denilen maddeyi arttırmak yoluyla gerçekleştirir.

C Vitamini Eksikliği

Eksikliğinde oluşan en ağır durum skorbüt hastalığıdır. Bunun dışında diş eti kanamaları ve çekilmeler, enfeksiyonlara karşı dayanıksızlık ve zor iyileşme, deride küçük kanamalar, halsizlik ve iştahsızlık C vitamini eksikliğinde görülen diğer belirtilerdir.

Eksikliğin artması durumunda burun kanamaları, ağız içinde yaralar, diş kayıpları, eklem şişmeleri, kemik ağrıları ve nefes darlığı görülmektedir. Çocuklarda büyümenin yavaşlaması, enfeksiyonlara karşı vücut direncinin azalması ve sık mikrobik hastalıkların gelişmeye başlaması, yaşlılarda ciddi damar problemleri, yüksek tansiyon, eklem iltihabı, ülser, damar sorunları, allerji ve safra kesesi taşları gibi bir çok sağlık sorununun C Vitamini ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

C Vitamininin Fazla Alınması

C Vitamini güvenle kullanılabilen bir maddedir. Fazla miktarda C vitamini alımı (günde yaklaşık 1000 mg’ dan fazla) bulantı, ishal, karın krampları ve böbrek taşlarına neden olabilir.

C Vitamininin Özellikle Kullanılması Gereken Durumlar

Sigara içenlerin, sigara dumanlı ortamda uzun süre bulunanların, lifsiz beslenenlerin, diyaliz makinesinde bulunanların ve 60 yaş üzerinde olan kişilerin C vitaminine gereksinimi daha fazladır.

Vücuttaki görevleri ;

- Gözün ışık durumlarında, özellikle karanlıkta, görmesine yardımcıdır.
- Epitel dokusu için gereklidir.
- Karbohidrat, protein ve yağ metobolizmasında etkilidir.
- Serum ve kas proteinlerinin sentezini etkiler.
- A vitaminin eksikliğinde gece körlüğü oluşur.

A vitamini gereksinimi bebeklerde günde 600 mikrogram, yetişkinler için günde 1500 mcg’dır.